ป.ป.ช.ลพบุรีเผยร้องเรียนสะสม 99 เรื่อง อปท.ปรากฏในสถิติ 68 เรื่อง — แต่ยังไม่ใช่ข้อสรุปว่าทุจริต
สำนักงาน ป.ป.ช. ประจำจังหวัดลพบุรี เปิดผลดำเนินงานปีงบประมาณ 2569 ถึงวันที่ 24 กันยายน พบเรื่องกล่าวหาร้องเรียนสะสม 99 เรื่อง โดยข้อกล่าวหาเกี่ยวกับการปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบมีจำนวนมากที่สุด 45 เรื่อง ขณะที่งานรับไว้ดำเนินการเองมี 20 เรื่อง และมีบัญชีทรัพย์สินและหนี้สินของผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอยู่ในระบบตรวจสอบรวม 777 บัญชี ทั้งหมดเป็นข้อมูลการดำเนินงาน ไม่ใช่จำนวนคดีที่พิสูจน์แล้วว่ามีการกระทำผิด
สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ประจำจังหวัดลพบุรี เปิดเผยผลการดำเนินงานประจำเดือนกันยายน 2569 ครอบคลุมภารกิจด้านป้องกันการทุจริต ปราบปรามการทุจริต และตรวจสอบทรัพย์สิน
ข้อมูล ณ วันที่ 24 กันยายน 2569 ระบุว่า ในปีงบประมาณ 2569 มีเรื่องกล่าวหาร้องเรียนการทุจริตในพื้นที่จังหวัดลพบุรีสะสม 99 เรื่อง เมื่อเปรียบเทียบกับข้อมูล ณ วันที่ 31 สิงหาคม 2569 ซึ่งมี 85 เรื่อง พบว่ายอดสะสมเพิ่มขึ้น 14 เรื่องระหว่างการรายงานสองช่วง
อย่างไรก็ตาม การอ่านตัวเลขนี้ต้องแยกให้ออกระหว่าง เรื่องที่มีผู้กล่าวหาร้องเรียน กับ เรื่องที่หน่วยงานตรวจสอบแล้วพบว่ามีการกระทำผิด
เมืองลพบุรีมีเรื่องร้องเรียน 37 เรื่อง
เมื่อจำแนกเรื่องกล่าวหาร้องเรียนตามพื้นที่ รายงานแสดงจำนวนในแต่ละอำเภอดังนี้ เมืองลพบุรี 37 บ้านหมี่ 16 ชัยบาดาล 6 โคกสำโรง 4 ท่าวุ้ง 5 สระโบสถ์ 5 พัฒนานิคม 11 ท่าหลวง 3 ลำสนธิ 12 รวม 99 เรื่อง
ข้อมูลดังกล่าวแสดงว่าอำเภอเมืองลพบุรีมีเรื่องกล่าวหาร้องเรียน 37 เรื่อง ตามด้วยบ้านหมี่ 16 เรื่อง ลำสนธิ 12 เรื่อง และพัฒนานิคม 11 เรื่อง แต่จำนวนเรื่องร้องเรียนที่แตกต่างกันระหว่างอำเภอ ไม่สามารถนำไปใช้สรุปว่าอำเภอใดมีการทุจริตมากกว่าอำเภออื่น
เพราะสถิติส่วนนี้ยังไม่ได้แสดงผลการพิจารณาข้อกล่าวหา และจำนวนเรื่องที่เข้ามาอาจเกี่ยวข้องกับหลายปัจจัย เช่น การเข้าถึงช่องทางร้องเรียน จำนวนหน่วยงาน หรือจำนวนเรื่องที่ประชาชนพบและตัดสินใจแจ้งข้อมูล
สำหรับอำเภอหนองม่วงและโคกเจริญ ซึ่งในตารางแสดงเครื่องหมายไม่มีรายการ ก็ไม่ควรตีความว่าเป็นพื้นที่ที่ไม่มีการทุจริต เพียงแต่ไม่มีเรื่องปรากฏในสถิติชุดนี้
ข้อกล่าวหาประเภทใดปรากฏในรายงาน?
เมื่อจำแนกตามลักษณะความผิดที่มีการกล่าวหา พบข้อมูลสำคัญดังนี้
ประเภทข้อกล่าวหา จำนวน ปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ 45 เรื่อง การขัดกันระหว่างประโยชน์ส่วนตัวและประโยชน์ส่วนรวม 19 เรื่อง ทุจริตในการจัดทำงบประมาณ โครงการ หรือเบิกจ่ายในโครงการเป็นเท็จ 13 เรื่อง การบริหารงานบุคคล 10 เรื่อง ยักยอกหรือเบียดบังเงินหรือทรัพย์สินของราชการ 6 เรื่อง เรียกรับสินบน 2 เรื่อง ปลอมแปลงเอกสาร 1 เรื่อง อื่น ๆ 3 เรื่อง รวม 99 เรื่อง
ข้อมูลนี้ทำให้เห็นว่า เรื่องที่มีการกล่าวหาเกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่มีจำนวนมากที่สุดในเอกสาร
แต่ข้อกล่าวหาที่อยู่ในตารางยังเป็น การจัดประเภทเรื่องที่เข้าสู่ระบบ ไม่ใช่ผลพิสูจน์ว่าการกระทำตามข้อกล่าวหาเกิดขึ้นจริง
ตัวอย่างเช่น การมีข้อกล่าวหาด้านการจัดซื้อจัดจ้างหรือการเบิกจ่าย ไม่ได้หมายความว่าโครงการนั้นมีการทุจริตแล้ว ต้องรอผลตรวจสอบตามกระบวนการ
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นปรากฏในสถิติ 68 เรื่อง
อีกข้อมูลที่น่าติดตามคือการจำแนกเรื่องกล่าวหาร้องเรียนตามสังกัดหน่วยงาน
เอกสารระบุว่าเรื่องที่เกี่ยวข้องกับ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) มี 68 เรื่อง ขณะที่กลุ่มหน่วยงานอื่นมีจำนวนแตกต่างกัน เช่น กระทรวงมหาดไทย 9 เรื่อง สำนักงานตำรวจแห่งชาติ 6 เรื่อง และกระทรวงศึกษาธิการ 4 เรื่อง
อย่างไรก็ตาม การปรากฏในสถิติไม่ได้หมายความว่าองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 68 แห่งกระทำผิด ตัวเลข 68 เป็นจำนวนเรื่องตามการจำแนกสังกัด ไม่ใช่จำนวนหน่วยงานที่ถูกชี้มูลความผิด และรายงานไม่ได้แจกแจงชื่อองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นหรือผลการพิจารณารายเรื่อง
หมายเหตุข้อมูล: หากนำจำนวนเรื่องในแผนภูมิจำแนกตามสังกัดมาบวกกัน จะได้มากกว่า 99 เพราะรายงานระบุว่ามีเรื่องร้องเรียน 2 เรื่องที่เกี่ยวข้องกับเจ้าหน้าที่จากสองกระทรวง จึงมีการนับสังกัดซ้ำในแผนภูมิ ไม่ควรนำผลรวมจำแนกสังกัดไปใช้แทนจำนวนเรื่องร้องเรียนทั้งหมด
99 เรื่องร้องเรียน กับ 20 เรื่องรับไว้ดำเนินการเอง ต่างกันอย่างไร?
เอกสารแถลงผลดำเนินงานยังมีอีกชุดตัวเลขหนึ่ง คือ คำกล่าวหาที่สำนักงาน ป.ป.ช. ประจำจังหวัดลพบุรีรับไว้ดำเนินการเองในปีงบประมาณ 2569 จำนวน 20 เรื่อง ในจำนวนนี้ มีรายการรับไว้ดำเนินการในเดือนกันยายน 7 เรื่อง ตามตารางที่เผยแพร่
เมื่อจำแนก 20 เรื่องตามพื้นที่ มีข้อมูลดังนี้ เมืองลพบุรี 6 เรื่อง พัฒนานิคม 5 เรื่อง ลำสนธิ 4 เรื่อง บ้านหมี่ 2 เรื่อง และท่าวุ้ง ชัยบาดาล กับท่าหลวง อำเภอละ 1 เรื่อง
ส่วนการจำแนกตามสังกัดในรายงานชุดนี้ ระบุว่าเกี่ยวข้องกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 18 เรื่อง และรัฐวิสาหกิจ 2 เรื่อง ตัวเลข 20 เรื่องนี้ต้องไม่ถูกเขียนว่า “ป.ป.ช.ชี้มูลแล้ว 20 คดี”
เพราะคำว่า รับไว้ดำเนินการเอง เป็นสถานะของการรับเรื่องเข้าสู่กระบวนการดำเนินงานของสำนักงาน ไม่ใช่คำตัดสินว่าข้อกล่าวหามีมูลหรือผู้ถูกร้องกระทำผิด
นอกจากนี้ เอกสารยังไม่ได้ให้รายละเอียดเพียงพอที่จะนำ 20 เรื่องไปคำนวณเป็นสัดส่วนของ 99 เรื่องโดยตรง เนื่องจากเป็นสถิติคนละหัวข้อ และไม่ได้แจกแจงความเชื่อมโยงของรายการเป็นรายเรื่อง
สำหรับประชาชน คำถามสำคัญต่อจากตัวเลขนี้คือ เรื่องที่รับไว้ดำเนินการแล้วมีผลคืบหน้าอย่างไร และต้องใช้เวลาเท่าใดจึงจะทราบผล
ตรวจสอบบัญชีทรัพย์สินและหนี้สิน 777 บัญชี
ภารกิจอีกส่วนหนึ่งคือการตรวจสอบบัญชีทรัพย์สินและหนี้สินของผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ข้อมูล ณ วันที่ 24 กันยายน 2569 ระบุว่า มีบัญชีอยู่ในระบบรวม 777 บัญชี แบ่งเป็นบัญชีตรวจสอบปกติ 769 บัญชี บัญชีตรวจสอบยืนยัน 6 บัญชี และบัญชีตรวจสอบเชิงลึก 2 บัญชี
สำหรับบัญชีตรวจสอบปกติ 769 บัญชี รายงานแสดงสถานะหลายขั้นตอน ได้แก่ มีมติคณะกรรมการแล้ว 212 บัญชี มีมติให้ตรวจสอบเพิ่มเติม 79 บัญชี รอประชุมกรรมการ 35 บัญชี รอประชุมคณะอนุกรรมการ 357 บัญชี และอยู่ระหว่างดำเนินการ 86 บัญชี แต่ยังไม่ควรนำจำนวน 777 บัญชี ไปเขียนว่า “พบทรัพย์สินผิดปกติ 777 ราย”
เพราะเป็นจำนวนบัญชีทรัพย์สินและหนี้สินในระบบตรวจสอบ ไม่ใช่จำนวนคนที่พบความผิดปกติ และไม่จำเป็นต้องเท่ากับจำนวนบุคคล เนื่องจากบุคคลหนึ่งอาจมีหน้าที่ยื่นบัญชีในวาระต่างกัน เช่นเดียวกัน การมีมติให้ตรวจสอบเพิ่มเติมไม่ได้หมายความว่าพบการกระทำผิดแล้ว
เอกสารที่ได้รับยังไม่ได้ระบุว่าบัญชีจำนวนเท่าใดถูกตรวจพบความผิดปกติ หรือมีการชี้มูลความผิดเกี่ยวกับการยื่นบัญชีทรัพย์สินจำนวนเท่าใด
ป.ป.ช. ลงพื้นที่ติดตามโครงการรัฐ แต่ไม่ใช่การยืนยันว่าโครงการมีการทุจริต
นอกจากภารกิจรับเรื่องร้องเรียน สำนักงาน ป.ป.ช. ประจำจังหวัดลพบุรียังรายงานกิจกรรมป้องกันการทุจริต โดยลงพื้นที่รวบรวมข้อมูลและสังเกตการณ์โครงการของหน่วยงานภาครัฐ 12 โครงการ ระหว่างวันที่ 7–10 กันยายน 2569
โครงการที่อยู่ในเอกสารมีทั้งงานขุดลอกคลอง งานก่อสร้างและซ่อมสร้างถนน รวมถึงโครงการติดตั้งไฟฟ้าส่องสว่างพลังงานแสงอาทิตย์ การติดตามลักษณะนี้มีเป้าหมายเพื่อเฝ้าระวังและให้ข้อเสนอแนะต่อหน่วยงานเจ้าของโครงการ
รายงานระบุไว้ชัดว่า การลงพื้นที่ไม่ได้เป็นการตรวจสอบเพื่อรับรองว่าการดำเนินงานของโครงการถูกต้องทั้งหมด และในทางกลับกัน การถูก ป.ป.ช. ลงพื้นที่ติดตามก็ไม่ใช่หลักฐานว่าโครงการนั้นทุจริต
สำหรับแผนงานขับเคลื่อนด้านการต่อต้านการทุจริตระดับจังหวัด รายงานวันที่ 15 กันยายนระบุว่ามีโครงการรวม 31 โครงการ ดำเนินการแล้วเสร็จ 26 โครงการ และอยู่ระหว่างดำเนินการ 5 โครงการ
อย่างไรก็ตาม จำนวนโครงการที่ดำเนินการแล้วเสร็จเป็นตัวชี้วัดความก้าวหน้าของแผนงาน ยังไม่ใช่ตัวชี้วัดว่าการทุจริตในจังหวัดลดลงมากน้อยเท่าใด
จากเรื่องร้องเรียน 99 เรื่อง ประชาชนควรรู้อะไรต่อ?
ตัวเลขที่สำนักงาน ป.ป.ช. เปิดเผยช่วยให้เห็นว่ามีเรื่องเข้าสู่ระบบมากน้อยเพียงใด และเจ้าหน้าที่ดำเนินงานด้านต่าง ๆ ไปถึงขั้นตอนไหน แต่ยังมีข้อมูลอีกส่วนที่จำเป็น หากต้องการเข้าใจผลของการตรวจสอบจริง เช่น จากเรื่องร้องเรียน 99 เรื่อง มีเรื่องใดที่พิจารณาเสร็จแล้วบ้าง เรื่องใดอยู่ระหว่างตรวจสอบ เรื่องใดส่งต่อหน่วยงานอื่น และมีจำนวนเท่าใดที่ได้รับการชี้มูลว่ามีความผิด
โดยเฉพาะข้อมูลข้อกล่าวหาเกี่ยวกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น การเปิดเผยเฉพาะยอดจำนวนเรื่องยังไม่เพียงพอให้สาธารณะประเมินผลการตรวจสอบได้ครบถ้วน การรายงานความคืบหน้าโดยไม่เปิดเผยข้อมูลที่กระทบสิทธิของผู้ถูกกล่าวหาเกินความจำเป็น จะช่วยให้ประชาชนตรวจสอบได้ว่าเรื่องร้องเรียนที่ส่งเข้าระบบมีผลดำเนินการอย่างไร
สำหรับคนลพบุรี ประเด็นต่อไปจึงไม่ใช่เพียงว่า ปีนี้มีคนร้องเรียนกี่เรื่อง แต่คือ เรื่องร้องเรียนเหล่านั้นเดินไปถึงขั้นตอนไหนแล้ว มีเรื่องใดตรวจสอบแล้วเสร็จ และข้อเท็จจริงที่ได้ช่วยป้องกันความเสียหายต่อประโยชน์สาธารณะอย่างไร
แหล่งข่าว: เอกสารแถลงผลการดำเนินงานประจำเดือนกันยายน 2569 สำนักงาน ป.ป.ช. ประจำจังหวัดลพบุรี (ข้อมูล ณ วันที่ 24 กันยายน 2569) และข้อมูลแถลงผลเดือนสิงหาคม 2569
เรียบเรียง: LOPBURITODAY
