บ้านลพบุรีมี “ประกันภัยพิบัติ” รัฐซื้อให้แล้ว — เสียหายสูงสุด 1 แสน แต่ไม่ได้จ่ายอัตโนมัติทุกบ้าน
ลพบุรีเริ่มขับเคลื่อนระบบประกันภัยพิบัติที่รัฐจัดซื้อให้ประชาชน ครอบคลุมช่วง 1 ต.ค. 2569–1 ต.ค. 2570 โดยบ้านที่เข้าเงื่อนไขความเสียหายจากน้ำท่วม วาตภัย หรือแผ่นดินไหว มีวงเงินสูงสุด 100,000 บาทต่อครั้งต่อหลัง ส่วนกรณีเสียชีวิตจากอุบัติเหตุจากภัยพิบัติคุ้มครอง 2 ล้านบาท แต่ต้องอยู่ในพื้นที่ที่มีการประกาศภัยและผ่านเงื่อนไขกรมธรรม์ ไม่ใช่เกิดน้ำท่วมแล้วทุกบ้านจะได้รับ 100,000 บาททันที
ถ้าวันหนึ่งน้ำเข้าบ้าน พายุทำหลังคาพัง หรือเกิดภัยจนตัวบ้านเสียหาย ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2569 ประชาชนมีเครื่องมือช่วยเหลือเพิ่มขึ้นอีกหนึ่งช่องทาง นั่นคือ
“ประกันภัยพิบัติแห่งชาติ”
ซึ่งรัฐบาลเป็นผู้จัดซื้อความคุ้มครองให้ประชาชน ไม่ใช่ประกันที่แต่ละครัวเรือนต้องไปซื้อกรมธรรม์เอง รัฐบาลระบุว่าโครงการครอบคลุมที่อยู่อาศัยประมาณ 30 ล้านครัวเรือนทั่วประเทศ และกำหนดระยะเวลาคุ้มครองตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2569 ถึง 1 ตุลาคม 2570.
วันที่ 10 พฤศจิกายน จังหวัดลพบุรีจึงเข้าร่วมประชุมกับกระทรวงมหาดไทย เพื่อซักซ้อมการดำเนินงานในระดับจังหวัด อำเภอ และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพราะเมื่อเกิดภัย ปัญหาไม่ควรเป็นเพียง “มีสิทธิหรือไม่?” แต่ต้องทำให้ประชาชนรู้ด้วยว่า “จะเคลมจากตรงไหน?”
บ้านเสียหาย — สูงสุด 100,000 บาท
กรมธรรม์ที่อยู่อาศัยให้ความคุ้มครองตัวบ้านสูงสุด 100,000 บาทต่อครั้งต่อหลังคาเรือน แต่ต้องขีดเส้นใต้คำว่า “สูงสุด” เพราะไม่ได้หมายความว่า บ้านทุกหลังที่ได้รับผลกระทบจะได้รับเงิน 100,000 บาทเท่ากันทั้งหมด หลักเกณฑ์ที่รัฐบาลเผยแพร่กำหนดว่า อุทกภัย ความเสียหายเบื้องต้น 10,000 บาทต่อครั้งต่อหลังคาเรือน จากนั้นสามารถพิจารณาความเสียหายเพิ่มเติมตามจริง รวมทั้งหมดไม่เกิน 100,000 บาท วาตภัยหรือแผ่นดินไหว ความเสียหายเบื้องต้น 5,000 บาทต่อครั้งต่อหลังคาเรือน และสามารถพิจารณาความเสียหายเพิ่มเติมตามจริง รวมไม่เกิน 100,000 บาทต่อครั้งต่อหลังคาเรือน.
ดังนั้นพาดหัวว่า “น้ำท่วมรับ 1 แสนทุกบ้าน” จะไม่ถูกต้อง
ไม่ใช่น้ำเข้าบ้านทุกครั้งแล้วเคลมได้ทันที
นี่เป็นเงื่อนไขที่คนลพบุรีควรรู้มากที่สุด พื้นที่ที่เกิดเหตุต้องเข้าเงื่อนไขของกรมธรรม์ เช่น มีการประกาศเขตให้ความช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติกรณีฉุกเฉิน หรือ ประกาศพื้นที่ประสบสาธารณภัย และต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด.
นั่นทำให้บทบาทของ ปภ. อำเภอ และ อปท. สำคัญมาก เพราะนอกจากช่วยเหลือประชาชนหน้างานแล้วการสำรวจพื้นที่ บันทึกความเสียหาย และรายงานข้อมูลภัย ยังเชื่อมโยงกับกระบวนการใช้สิทธิประกันภัยด้วย
บ้านต้องมีข้อมูลในระบบ
ข้อมูลล่าสุดของสำนักงาน คปภ.และหน่วยงานรัฐระบุว่า ที่อยู่อาศัยภายใต้ความคุ้มครองต้องเป็นบ้านที่มีทะเบียนบ้านและมีข้อมูลอยู่ในฐานของกระทรวงมหาดไทย ความคุ้มครองเน้นความเสียหายต่อ สิ่งปลูกสร้าง ไม่ใช่การชดเชยเฟอร์นิเจอร์และทรัพย์สินภายในบ้านทุกประเภท.
จุดนี้สำคัญ เพราะคำว่า “บ้านเสียหายสูงสุด 100,000 บาท” ไม่ได้แปลว่า โทรทัศน์ ตู้เย็น โซฟา รถยนต์ หรือทรัพย์สินทั้งหมดในบ้าน ถูกนับรวมในวงเงินนี้โดยอัตโนมัติ
ถ้าเสียชีวิต คุ้มครอง 2 ล้านบาท
ระบบยังมี กรมธรรม์ประกันภัยอุบัติเหตุกลุ่ม สำหรับอุบัติเหตุจากภัยพิบัติที่เข้าเงื่อนไข เสียชีวิต 2,000,000 บาท/คน ทุพพลภาพถาวรสิ้นเชิง 200,000 บาท/คน โดยส่วนความคุ้มครองชีวิตและทุพพลภาพรวมกันไม่เกิน 2 ล้านบาทต่อคน ตามเงื่อนไขกรมธรรม์.
นี่เป็นคนละส่วนกับเงินความเสียหายต่อบ้าน จึงไม่ควรนำวงเงินสองประเภทมารวมกันแล้วบอกว่า “บ้านหนึ่งหลังได้เท่านี้แน่นอน”
เกิดเหตุแล้วต้องทำอะไร?
สิ่งแรกคือ เอาตัวเองให้ปลอดภัยก่อน ระบบ ThaiNatCat ระบุชัดว่า หากมีผู้บาดเจ็บ ติดอยู่ในบ้าน หรืออพยพไม่ได้ ให้ขอความช่วยเหลือฉุกเฉินก่อน แล้วจึงดำเนินการเรื่องเคลมภายหลัง.
เมื่อปลอดภัยแล้ว ควรเริ่มเก็บหลักฐานทันที
1. ถ่ายภาพความเสียหาย ถ่ายให้เห็น พื้นที่เสียหาย ตัวบ้าน ระดับน้ำหรือร่องรอยความเสียหาย และภาพหลายมุม
2. เตรียมเอกสาร ข้อมูลที่ระบบใช้ประกอบการแจ้งเคลม เช่น บัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน ภาพถ่ายความเสียหาย หลักฐานที่เกี่ยวข้องกับบ้าน และข้อมูลบัญชีรับเงิน
3. ยืนยันตัวตน ระบบรองรับการยืนยันตัวตนก่อนแจ้งรายละเอียดความเสียหาย
4. ติดตามสถานะ หลังแจ้งแล้วจะได้รับเลขรับแจ้งเพื่อใช้ตรวจสอบสถานะ
5. รับค่าสินไหม เมื่อผ่านการตรวจสอบ จะโอนเงินผ่าน PromptPay หรือบัญชีที่แจ้งไว้.
เคลมที่ไหน?
ปัจจุบันมีอย่างน้อย 4 ช่องทางหลัก เว็บไซต์ ThaiNatCat https://www.thainatcat.org/?utm_source=chatgpt.com LINE Official Account @ThaiNATCAT Call Center 02-012-5555 และ จุดรับแจ้งเคลมในพื้นที่ประสบภัย.
จังหวัดลพบุรีได้รับนโยบายให้ ปภ. อำเภอ อปท. และหน่วยงานด้านประกันภัยในพื้นที่ช่วยอำนวยความสะดวกประชาชนด้วย ตรงนี้สำคัญสำหรับผู้สูงอายุหรือคนที่ไม่สะดวกทำเรื่องผ่านระบบออนไลน์
เงินจะเข้าภายใน 15 วันไหม?
คำประชาสัมพันธ์ว่า “จ่ายภายใน 15 วัน” ต้องอ่านให้ครบ ไม่ได้หมายความว่า “บ้านน้ำท่วมวันนี้ อีก 15 วันได้เงินแน่นอน” ข้อมูลที่เผยแพร่ระบุว่า การพิจารณาจ่ายสินไหมจะดำเนินการภายในประมาณ 15 วัน เมื่อเอกสารครบถ้วนและคำขอผ่านการตรวจสอบตามเงื่อนไขแล้ว.
ดังนั้นความเร็วของการจ่ายเงินจริงจึงขึ้นกับหลายขั้นตอน ตั้งแต่ การประกาศพื้นที่ การแจ้งเหตุ เอกสาร การตรวจสอบสิทธิ ไปจนถึงการประเมินความเสียหาย
ประกันภัย ≠ เงินเยียวยาทุกประเภท
อีกจุดที่ต้องแยกให้ชัด ระบบประกันภัยพิบัติ กับ มาตรการช่วยเหลือผู้ประสบภัยจากงบประมาณของรัฐ ไม่ใช่สิ่งเดียวกัน รัฐบาลระบุว่า ระบบถูกออกแบบให้ใช้ประกันภัยเป็นเครื่องมือถ่ายโอนความเสี่ยง เพื่อให้ช่วยเหลือได้รวดเร็วขึ้น และต้องมีการตรวจสอบเรื่องการจ่ายซ้ำซ้อนกับมาตรการรัฐประเภทอื่น.
ดังนั้นเมื่อเกิดเหตุ ประชาชนไม่ควรสรุปเองว่า “ได้ประกันแล้วจะไม่ได้ความช่วยเหลืออื่นทั้งหมด” หรือในทางกลับกันว่า “จะได้รับทุกมาตรการซ้อนกันทั้งหมด” ต้องดูเงื่อนไขของแต่ละโครงการและประกาศของรัฐในเหตุการณ์นั้น
รัฐจ่ายค่าเบี้ยเท่าไร?
โครงการนี้มีกรอบค่าเบี้ยประกันภัยรวม 15,500 ล้านบาท แบ่งเป็น ประกันภัยที่อยู่อาศัยแบบกลุ่ม 15,000 ล้านบาท และประกันภัยอุบัติเหตุกลุ่ม 500 ล้านบาท.
เป้าหมายของรัฐบาลคือเปลี่ยนจากระบบที่ต้องรอพิจารณางบเยียวยาหลังเกิดภัยแต่ละครั้ง ไปสู่ระบบที่มีความคุ้มครองเตรียมไว้ล่วงหน้า แต่ในระยะยาวยังต้องมีการประเมินว่า ระบบนี้คุ้มค่ากับงบประมาณหรือไม่ และจะออกแบบอย่างไรให้ยั่งยืนหลังหมดกรมธรรม์รอบแรกในเดือนตุลาคม 2570.
แล้วสำหรับลพบุรี ต้องตามอะไรต่อ?
การประชุมวันที่ 10 พฤศจิกายนทำให้จังหวัดรับแนวทางมาแล้ว แต่ในมุมประชาชน ยังมีคำถามที่ควรตอบให้ชัดในระดับพื้นที่ เช่น หากลพบุรีเกิดน้ำท่วม จุดรับแจ้งเคลมจะตั้งที่ไหน อปท.ใดสามารถออกเอกสารรับรองอะไรได้บ้าง พื้นที่ภัยต้องประกาศโดยใครจึงเข้าสู่เงื่อนไข บ้านเช่าหรือผู้พักอาศัยที่ไม่ใช่เจ้าของบ้านใช้สิทธิอย่างไร บ้านไม่มีข้อมูลทะเบียนครบต้องดำเนินการอย่างไร และ จังหวัดมีแผนประชาสัมพันธ์ถึงผู้สูงอายุหรือคนที่ไม่มีสมาร์ตโฟนอย่างไร เพราะระบบประกันภัยจะมีประโยชน์ ก็ต่อเมื่อคนที่ประสบภัยรู้ว่า ตัวเองมีสิทธิ และไปใช้สิทธิตรงไหน
3 เรื่องที่อย่าเข้าใจผิด
หนึ่ง — บ้านเสียหายไม่ได้รับ 100,000 บาททุกหลัง 100,000 บาทคือวงเงินสูงสุด ต้องประเมินความเสียหายและเข้าเงื่อนไข
สอง — เกิดฝนตกหรือน้ำเข้าบ้าน ไม่ได้แปลว่าเคลมได้ทุกเหตุ ต้องเป็นเหตุและพื้นที่ที่เข้าเงื่อนไขกรมธรรม์
สาม — ไม่ต้องโอนเงินเพื่อรับค่าสินไหม ข้อมูลประชาสัมพันธ์ของสำนักงาน คปภ.เตือนว่า ระบบไม่มีการขอ OTP และไม่มีการให้ประชาชนโอนเงินเพื่อรับค่าสินไหม หากพบข้อความลักษณะดังกล่าวต้องระวังมิจฉาชีพ.
แหล่งข้อมูล: รัฐบาลไทย / กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย / สำนักงาน คปภ. / ThaiNatCat / สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดลพบุรี
เรียบเรียง: LOPBURITODAY
