สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า ฯ พระราชทานผ้าพระกฐิน นำไปถวายพระสงฆ์ ณ วัดพระนางจามเทวี อ.เมืองลพบุรี เมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน 2569 มียอดปัจจัย 1,737,300 บาท ขณะที่วัดแห่งนี้มีอีกเรื่องน่าสนใจ — เพิ่งวางศิลาฤกษ์เมื่อปี 2560 ก่อนประกาศตั้งเป็นวัดในปี 2561 แต่ถูกสร้างขึ้นเพื่อเป็นอนุสรณ์รำลึกถึงพระนางจามเทวี และออกแบบด้วยสถาปัตยกรรมล้านนาประยุกต์กลางเมืองลพบุรี

วันที่ 8 พฤศจิกายน 2569 เวลา 10.00 น. สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานผ้าพระกฐิน โดย นางจงกล บูรณะวัฒนากูล ผู้อำนวยการโรงเรียนกาญจนาภิเษกวิทยาลัย ฉะเชิงเทรา เป็นประธานอัญเชิญผ้าพระกฐินพระราชทาน ไปถวายแด่พระสงฆ์ผู้จำพรรษากาลถ้วนไตรมาส ณ วัดพระนางจามเทวี ตำบลบางขันหมาก อำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี.

โดยมี พระราชสิริวชิรเวที เจ้าคณะจังหวัดลพบุรี (ธรรมยุต) และเจ้าอาวาสวัดพระนางจามเทวี เป็นประธานฝ่ายสงฆ์ พร้อมด้วยนายประยูร ศิริวรรณ รองผู้ว่าราชการจังหวัดลพบุรี หัวหน้าส่วนราชการ เจ้าหน้าที่ และพุทธศาสนิกชนร่วมพิธี.

ยอดปัจจัยกฐินในครั้งนี้รวม 1,737,300 บาท เพื่อใช้ในการทำนุบำรุงพระพุทธศาสนาและพัฒนาศาสนสถานภายในวัด.

แต่ถ้ามองออกไปจากตัวเลขกฐิน วัดแห่งนี้มีเรื่องหนึ่งที่น่าสนใจมากสำหรับลพบุรี เพราะนี่ไม่ใช่วัดโบราณที่อยู่มาตั้งแต่ยุคละโว้ ตรงกันข้าม วัดพระนางจามเทวีเป็นวัดที่สร้างขึ้นในศตวรรษที่ 21 เพื่อพาคนปัจจุบันกลับไปทำความรู้จักกับชื่อของบุคคลทางประวัติศาสตร์ที่ผูกโยงอยู่กับเรื่องเล่าของเมืองละโว้

วัดไม่ได้เก่าหลายร้อยปี — วางศิลาฤกษ์เมื่อปี 2560

ข้อมูลสำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดลพบุรีระบุว่า จุดเริ่มต้นของวัดมาจาก พระเทพวชิรปาโมกข์ ซึ่งในขณะนั้นดำรงสมณศักดิ์ที่พระราชสารสุธี บริจาคที่ดินมรดกส่วนตัวจำนวนประมาณ 6 ไร่ เพื่อใช้สร้างวัด และมีการวางศิลาฤกษ์เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน 2560.

ต่อมา ผู้ว่าราชการจังหวัดลพบุรีอนุญาตให้สร้างวัดเมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2561 ก่อนสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติประกาศตั้งเป็นวัดในพระพุทธศาสนาเมื่อ 14 กันยายน 2561 ใช้ชื่อว่า “วัดพระนางจามเทวี” สังกัดคณะสงฆ์ธรรมยุต. 

นั่นหมายความว่า วันที่ประกอบพิธีกฐินครั้งนี้ วัดมีอายุจากการวางศิลาฤกษ์ เกือบครบ 9 ปีพอดี

จาก 6 ไร่ สู่พื้นที่ประมาณ 40 ไร่

ข้อมูลของจังหวัดในปี 2567 ระบุว่า หลังเริ่มต้นจากพื้นที่ประมาณ 6 ไร่ ต่อมามีทั้งการถวายและจัดซื้อที่ดินเพิ่มเติม จนมีพื้นที่รวมประมาณ 40 ไร่ พร้อมก่อสร้างศาสนสถาน เสนาสนะ และถาวรวัตถุหลายแห่ง.

ภายในวัดปัจจุบันมีทั้ง พระอุโบสถ พระธาตุเจดีย์ศรีลวปุรี อนุสาวรีย์พระนางจามเทวี หอบูรพาจารย์ รวมถึงอาคารและพื้นที่สำหรับกิจกรรมทางพระพุทธศาสนา.

ดังนั้นจากพื้นที่ซึ่งเริ่มต้นสร้างวัดเมื่อไม่ถึงทศวรรษก่อน จึงค่อย ๆ พัฒนาเป็นศาสนสถานขนาดใหญ่แห่งหนึ่งของตำบลบางขันหมาก

ทำไมวัดในลพบุรีถึงใช้ชื่อ “พระนางจามเทวี”?

นี่คือส่วนที่ควรเล่าอย่างระมัดระวัง แหล่งข้อมูลด้านการท่องเที่ยวของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยระบุว่า มี ข้อสันนิษฐาน ที่เชื่อมโยงพระนางจามเทวีกับเมืองละโว้ โดยมีเรื่องเล่าว่าพระนางทรงมีความเกี่ยวข้องกับละโว้ ก่อนเสด็จไปครองนครหริภุญไชย.

วัดพระนางจามเทวีในลพบุรีจึงถูกสร้างขึ้นในฐานะอนุสรณ์เพื่อรำลึกถึงพระนาง แต่คำว่า “พระนางจามเทวีเป็นพระราชธิดาแห่งละโว้” ควรเขียนในฐานะ ข้อสันนิษฐานหรือเรื่องเล่าทางประวัติศาสตร์ ไม่ใช่ข้อเท็จจริงที่ไม่มีข้อถกเถียง เพราะข้อมูลเกี่ยวกับพระชนมชีพในช่วงต้นของพระนางจามเทวีอาศัยตำนานและเอกสารที่เรียบเรียงขึ้นภายหลังเป็นส่วนสำคัญ

ลพบุรีอยู่ภาคกลาง แต่ทำไมอุโบสถดูเหมือนภาคเหนือ?

หนึ่งในภาพจำของวัดคือ พระอุโบสถโทนสีน้ำเงิน–ขาว ประดับลวดลายทอง และใช้รูปแบบ สถาปัตยกรรมล้านนาประยุกต์ ซึ่งต่างจากวัดจำนวนมากในพื้นที่ภาคกลาง.

การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยระบุว่า งานประติมากรรมและการตกแต่งพระอุโบสถมีช่างจาก เชียงใหม่และลำพูน เข้ามามีส่วนสร้าง ภายในประดิษฐานพระประธานจำลองของ หลวงพ่อเพชร และมีงานจิตรกรรมเกี่ยวกับพระนางจามเทวี.

การใช้ศิลปะล้านนาในลพบุรีจึงไม่ได้เกิดขึ้นแบบไร้บริบท แต่เป็นส่วนหนึ่งของแนวคิดที่พยายามเชื่อมละโว้ กับ หริภุญไชย ผ่านสถาปัตยกรรมของวัด

พระธาตุเจดีย์ศรีลวปุรี — ชื่อที่พากลับมาหา “ละโว้”

ด้านหลังพระอุโบสถเป็นที่ตั้งของ พระธาตุเจดีย์ศรีลวปุรี ซึ่งเป็นหนึ่งในอาคารเด่นของวัด. 

คำว่า “ลวปุรี” เองก็สะท้อนความพยายามเชื่อมอัตลักษณ์ของวัดเข้ากับชื่อเมืองละโว้ในอดีต ทำให้พื้นที่แห่งนี้ไม่ได้เพียงใช้ชื่อ “พระนางจามเทวี” 

แต่ใช้องค์ประกอบหลายส่วนของวัดในการเล่าเรื่องความสัมพันธ์เชิงสัญลักษณ์ระหว่างลพบุรีกับวัฒนธรรมล้านนาด้วย

จากวัดสร้างใหม่ สู่พื้นที่ประกอบพิธีสำคัญ

แม้จะเป็นวัดที่ก่อตั้งขึ้นไม่นาน แต่วัดพระนางจามเทวีเคยเป็นสถานที่ประกอบพิธีสำคัญระดับจังหวัดมาแล้ว เช่นเมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม 2567 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้องคมนตรีเชิญสัญญาบัตร พัดยศ และผ้าไตร ไปถวายแด่พระภิกษุที่ทรงตั้งสมณศักดิ์ ณ วัดแห่งนี้.

ในครั้งนั้น พระปัญญาวิสุทธิโมลีได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็น พระราชสิริวชิรเวที ซึ่งปัจจุบันดำรงตำแหน่งเจ้าคณะจังหวัดลพบุรีฝ่ายธรรมยุต และเป็นเจ้าอาวาสวัดพระนางจามเทวี.

และในวันที่ 8 พฤศจิกายน 2569 วัดแห่งนี้ก็เป็นสถานที่ประกอบพิธีถวายผ้าพระกฐินพระราชทานอีกครั้ง

1.737 ล้านบาท — เงินกฐินจะถูกใช้กับอะไร?

ข้อมูลจากสำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดลพบุรีระบุว่า ยอดปัจจัยรวมในปีนี้อยู่ที่ 1,737,300 บาท โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ ทำนุบำรุงพระพุทธศาสนา และ พัฒนาศาสนสถานภายในวัด.

อย่างไรก็ตาม ข่าวต้นทางยังไม่ได้ระบุรายละเอียดว่า เงินก้อนนี้จะถูกจัดสรรไปยังโครงการใดบ้าง เช่น งานก่อสร้าง การบูรณะ ระบบสาธารณูปโภค กิจกรรมทางศาสนา หรือการดูแลพื้นที่ส่วนใดเป็นพิเศษ หากมีการเปิดเผยแผนการใช้เงินในภายหลัง ก็จะช่วยให้พุทธศาสนิกชนเห็นภาพว่าเงินที่ร่วมทำบุญถูกนำไปพัฒนาวัดอย่างไร

สิ่งที่น่าสนใจจึงไม่ใช่เพียง “วัดสวย”

ถ้ามองวัดพระนางจามเทวีเพียงจากภาพ เราจะเห็น พระอุโบสถสีน้ำเงิน–ขาว ลวดลายทอง พระธาตุเจดีย์ และงานสถาปัตยกรรมที่แตกต่างจากวัดรอบเมืองลพบุรี แต่ถ้ามองอีกชั้น วัดแห่งนี้เป็นตัวอย่างของการ “สร้างพื้นที่ใหม่ เพื่อเล่าเรื่องอดีต” เพราะตัววัดมีอายุไม่ถึง 10 ปี แต่ชื่อ สถาปัตยกรรม และแนวคิดการสร้าง กลับพาผู้มาเยือนย้อนกลับไปตั้งคำถามถึงเรื่องราวของ พระนางจามเทวี เมืองละโว้ และ หริภุญไชย อีกครั้ง

แหล่งข้อมูล: สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดลพบุรี / การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย
เรียบเรียง: LOPBURITODAY

• Facebook
• X
• Line