รัฐบาลเตรียมเสนอ ครม. วันที่ 10 พฤศจิกายน พิจารณาร่างนโยบายกำกับ Data Center ใหม่ แบ่งโครงการออกเป็น 7 ระดับตามการใช้ไฟฟ้า พร้อมตรวจทั้งที่ตั้ง ความพร้อมไฟ–น้ำ สิ่งแวดล้อม และประโยชน์ต่อเศรษฐกิจ ขณะที่แผน “ศูนย์พลังงานสะอาดและเศรษฐกิจดิจิทัล” บนพื้นที่ประมาณ 250 ไร่ที่ อ.พัฒนานิคม มี Data Center อยู่ในกรอบพัฒนาด้วย — แต่วันนี้ยังไม่รู้แม้กระทั่งว่าจะใช้ไฟกี่เมกะวัตต์ จึงยังตอบไม่ได้ว่าจะตกอยู่ระดับใด

วันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 มีอีกหนึ่งวาระที่คนลพบุรีควรจับตา แม้เรื่องจะเกิดขึ้นในห้องประชุม ครม. ที่กรุงเทพฯ เพราะสิ่งที่กำลังถูกเสนออาจกลายเป็น “กติกา” สำหรับโครงการที่มีแนวคิดจะเกิดขึ้นใน อำเภอพัฒนานิคม จังหวัดลพบุรี นั่นคือ Data Center

นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ระบุว่า จะเสนอร่างนโยบายการกำกับดูแลกิจการ Data Center ให้คณะรัฐมนตรีพิจารณาในวันที่ 10 พฤศจิกายน หลังคณะกรรมการนโยบายการประกอบกิจการดาต้าเซ็นเตอร์เห็นชอบร่างดังกล่าวมาตั้งแต่วันที่ 27 ตุลาคม.

แต่ต้องย้ำก่อนว่า ณ คืนวันที่ 9 พฤศจิกายน กติกาชุดนี้ยังเป็น “ร่างนโยบายที่จะเสนอ ครม.” ยังไม่ควรเขียนว่า “ครม.อนุมัติแล้ว” จนกว่าจะทราบมติจริงในวันที่ 10 พฤศจิกายน

แล้วมันเกี่ยวอะไรกับลพบุรี?

เมื่อวันที่ 13 ตุลาคม 2569 LOPBURITODAY เคยรายงานแผนพัฒนาพื้นที่ประมาณ 250 ไร่ บริเวณหมู่ 4 ต.พัฒนานิคม อ.พัฒนานิคม ภายใต้แนวคิด “ศูนย์พลังงานสะอาดและเศรษฐกิจดิจิทัล” กรอบเบื้องต้นแบ่งพื้นที่ออกเป็น Solar + Battery Storage ประมาณ 100–120 ไร่ Data Center ประมาณ 15–20 ไร่ โรงปรับปรุงคุณภาพเชื้อเพลิงสะอาด ประมาณ 35–45 ไร่ และพื้นที่ที่เหลือสำหรับ ระบบน้ำ สาธารณูปโภค บ่อกักเก็บน้ำดิบ และ Green Buffer.

แต่ตอนนั้นสิ่งที่เกิดขึ้นยังเป็น “แนวทางการพัฒนาและการรับฟังความคิดเห็น” ไม่ใช่หลักฐานว่า Data Center ได้รับอนุมัติก่อสร้างแล้ว.

นั่นทำให้จังหวะของกติกาใหม่สำคัญมาก เพราะถ้าโครงการเดินต่อเข้าสู่ขั้นขออนุญาตจริง อาจต้องเดินอยู่ภายใต้กรอบใหม่ที่กำลังถูกวางขึ้น

กติกาใหม่แบ่ง Data Center เป็น 7 ระดับ

ร่างนโยบายที่บอร์ด Data Center เห็นชอบ ใช้ ปริมาณการใช้ไฟฟ้า เป็นตัวแบ่งขนาดของโครงการ Level 1 0–0.5 MW Level 2 มากกว่า 0.5–5 MW Level 3 มากกว่า 5–10 MW Level 4 มากกว่า 10–20 MW Level 5 มากกว่า 20–50 MW Level 6 มากกว่า 50–200 MW Level 7 ตั้งแต่ 200 MW ขึ้นไป.

เหตุผลที่ต้องแบ่งระดับ เพราะ Data Center ขนาด 1 MW กับขนาด 200 MW ใช้ทรัพยากรและสร้างภาระต่อระบบไม่เหมือนกัน ทั้ง ไฟฟ้า น้ำ ระบบสำรองไฟ ความปลอดภัย และผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม จึงไม่ควรใช้ข้อกำกับระดับเดียวกันทั้งหมด

แล้ว Data Center ลพบุรีอยู่ Level ไหน?

คำตอบตอนนี้คือ ยังไม่รู้ เพราะข้อมูลที่เผยแพร่จากเวทีรับฟังความคิดเห็นเมื่อเดือนตุลาคมระบุเพียงว่า Data Center จะใช้พื้นที่ประมาณ 15–20 ไร่ แต่ยังไม่ได้เปิดเผย Facility Load หรือกำลังไฟฟ้าที่โครงการต้องการจริงว่ามีกี่เมกะวัตต์.

และตรงนี้สำคัญมาก เพราะ พื้นที่ 20 ไร่ ไม่ได้บอกว่ากินไฟกี่ MW Data Center บนพื้นที่ขนาดใกล้เคียงกันอาจมีความหนาแน่นของเครื่อง Server ระบบ Cooling และกำลังไฟแตกต่างกันมาก ดังนั้นถ้าเรายังไม่มีตัวเลข MW ก็ยังไม่ควรเดาว่าโครงการพัฒนานิคมอยู่ Level 3, 5 หรือ 7

4 ด่านขั้นต่ำที่จะถูกถาม

รัฐบาลระบุว่า Minimum Requirements ของ Data Center จะครอบคลุมอย่างน้อย 4 มิติ

1. ที่ตั้ง ต้องดูความเหมาะสมของพื้นที่ ผังเมือง บริบทชุมชน และข้อกำหนดอาคารหรือพื้นที่ที่เกี่ยวข้อง

2. ไฟฟ้าและน้ำ โครงการต้องแสดงว่า จะใช้ไฟจากไหน ต้องขยายระบบส่งหรือไม่ ใช้น้ำเท่าไร และการใช้ทรัพยากรจะไปกระทบผู้ใช้รายเดิมหรือชุมชนรอบข้างหรือไม่

3. สิ่งแวดล้อม จะมี Code of Practice หรือ CoP เป็นมาตรฐานควบคุม โดยระดับความเข้มข้นแตกต่างตามขนาดของ Data Center

4. ประโยชน์ทางเศรษฐกิจและสังคม รัฐไม่ได้ต้องการดูแค่ “ลงทุนกี่หมื่นล้าน” แต่จะดูด้วยว่า เกิดการจ้างงานอะไร คนไทยและ SMEs เข้าไปอยู่ใน Supply Chain ได้หรือไม่ มีการพัฒนาทักษะบุคลากรหรือไม่ และพื้นที่เจ้าบ้านได้อะไรจากการใช้ทรัพยากรจำนวนมากของโครงการ.

นี่อาจเป็น “การบ้านชุดใหม่” ของแผนที่พัฒนานิคม

จุดน่าสนใจของพัฒนานิคม — มี Solar + Battery อยู่ในแผนเดียวกัน

กรอบโครงการที่เคยเปิดเผยในลพบุรีไม่ได้มี Data Center อย่างเดียว แต่มี Solar และ Battery Energy Storage System หรือ BESS อยู่ในพื้นที่เดียวกันด้วย. ในทางแนวคิด เรื่องนี้สอดคล้องกับทิศทางของรัฐบาลที่ต้องการให้ Data Center ใช้พลังงานสะอาดมากขึ้น และลดภาระที่อาจเกิดกับระบบไฟฟ้าหลัก.

แต่ มีแผง Solar อยู่ข้าง Data Center ไม่ได้แปลว่าไฟทั้งหมดจะมาจาก Solar คำถามที่ต้องรู้คือ Solar ผลิตได้กี่ MW Battery เก็บได้กี่ MWh Data Center ต้องการโหลดสูงสุดกี่ MW และเมื่อ Solar ไม่ผลิตไฟในเวลากลางคืน จะใช้ไฟจากระบบหลักเท่าไร นี่คือข้อมูลสำคัญที่ยังไม่ปรากฏต่อสาธารณะในกรอบโครงการลพบุรี

Data Center ทำงาน 24 ชั่วโมง — Solar มีเวลา

ประเด็นนี้ทำให้ตัวเลขพลังงานสำคัญมาก Data Center เป็นโครงสร้างพื้นฐานที่ต้องรักษาความต่อเนื่องของระบบตลอดเวลา ขณะที่ Solar ผลิตไฟตามแสงอาทิตย์ Battery จึงมีบทบาทในการย้ายพลังงานบางช่วงเวลา แต่จะช่วยได้มากน้อยแค่ไหน ขึ้นกับ กำลังผลิต Solar ความจุ Battery และ Load ของ Data Center ดังนั้นคำถามต่อโครงการพัฒนานิคมไม่ควรหยุดที่ “มีพลังงานสะอาดหรือไม่?” แต่ควรถามว่า พลังงานสะอาดรองรับโหลดของ Data Center ได้กี่เปอร์เซ็นต์?

น้ำอาจเป็นคำถามใหญ่พอ ๆ กับไฟ

Data Center จำนวนมากต้องใช้ระบบระบายความร้อน และเทคโนโลยี Cooling ที่เลือกใช้จะมีผลต่อปริมาณน้ำอย่างมาก ร่างนโยบายใหม่จึงนำ ความพร้อมของระบบน้ำ มาเป็นหนึ่งในเงื่อนไขหลัก.

สำหรับโครงการพัฒนานิคม กรอบเดิมระบุว่าจะมี บ่อกักเก็บน้ำดิบ และระบบบริหารจัดการน้ำภายในพื้นที่.

แต่สิ่งที่ยังไม่มีตัวเลขคือ Data Center จะใช้น้ำเฉลี่ยวันละกี่ลูกบาศก์เมต แหล่งน้ำมาจากไหน ต้องเติมน้ำจากระบบสาธารณะหรือไม่ และฤดูแล้งจะจัดการอย่างไร สำหรับพื้นที่ที่มีทั้งเกษตรกรรม ชุมชน และอุตสาหกรรม คำถามนี้ไม่ใช่รายละเอียดทางเทคนิคเล็ก ๆ แต่เกี่ยวกับ ใครได้ใช้น้ำก่อน เมื่อทรัพยากรมีจำกัด

โครงการใหม่อาจต้อง “Pitching”

อีกการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญคือ รัฐบาลเตรียมตั้ง Data Center One Stop Service — DC-OSS เพื่อเป็นศูนย์กลางรับเรื่อง เชื่อมฐานข้อมูล และทำ Pre-Screening โครงการ ก่อนเข้าสู่กลไกกลั่นกรอง.

รายงานเพิ่มเติมระบุว่า โครงการใหม่ที่ยังไม่มีใบอนุญาตก่อสร้าง อาจต้องเข้าสู่การคัดเลือกในรูปแบบ Pitching เพื่อแสดงทั้งความพร้อมด้านทรัพยากรและผลประโยชน์ที่ประเทศไทยจะได้รับ.

ตรงนี้ทำให้คำถามต่อแผนลพบุรีเปลี่ยนไป จากเดิมว่า “สร้างได้ไหม?” ไปสู่ “ทำไมรัฐควรให้โครงการนี้ใช้ไฟและน้ำในพื้นที่นี้?”

แล้ว 250 ไร่พัฒนานิคม “โดนกติกาใหม่” แน่ไหม?

ยังตอบว่า “แน่” ไม่ได้ เพราะต้องรู้อย่างน้อยสองเรื่องก่อน 

หนึ่ง — สถานะทางกฎหมายของโครงการ ปัจจุบันมีใบอนุญาตก่อสร้าง Data Center แล้วหรือไม่ ยื่นคำขอใดไปแล้วหรือยัง หรือยังอยู่เพียงขั้นออกแบบและหารือ ข่าวที่ LOPBURITODAY ตรวจสอบเมื่อวันที่ 13 ตุลาคมยังไม่พบข้อมูลว่ามีการอนุมัติก่อสร้าง Data Center แล้ว.

สอง — กติกาที่ ครม. เห็นชอบสุดท้ายเขียนอย่างไร รายงานก่อนประชุมระบุว่า โครงการที่ดำเนินงานหรืออยู่ระหว่างก่อสร้างจะมีแนวทางเปลี่ยนผ่าน และไม่ถูกใช้กติกาใหม่ย้อนหลังแบบเหมารวม ส่วนโครงการใหม่ที่ยังไม่มีใบอนุญาตก่อสร้างจะเข้าสู่กระบวนการใหม่.

ดังนั้น ถ้า Data Center พัฒนานิคมยังอยู่เพียงขั้นแนวคิดเมื่อกติกามีผล มีความเป็นไปได้สูงว่าจะต้องเตรียมข้อมูลให้สอดคล้องกับกรอบใหม่ แต่ต้องรอมติ ครม. และรายละเอียดประกาศจริงก่อนฟันธง

อย่าสับสนกับอีกกติกา — EIA 20 MW ยังเป็นคนละเรื่อง

ช่วงนี้มีข่าว Data Center หลายชุดออกพร้อมกัน จึงต้องแยกให้ชัด กติกาที่จะเสนอ ครม. วันที่ 10 พฤศจิกายน เป็น นโยบายกำกับกิจการ Data Center แบ่งโครงการ 7 ระดับ และกำหนด Minimum Requirements ขณะเดียวกัน กรมโยธาธิการและผังเมืองกำลังจัดทำ ร่างกฎกระทรวงควบคุมอาคาร Data Center อีกชุดหนึ่ง ซึ่งมีข้อเสนอให้ Data Center ที่ใช้ไฟตั้งแต่ 20 MW ขึ้นไป ต้องทำ EIA แต่ประเด็นดังกล่าวยังอยู่ระหว่างกระบวนการจัดทำกฎหมาย และมีรายงานว่ากรอบร่างนั้นอาจเข้าสู่ ครม. ในช่วงต้นปี 2570.

ดังนั้นตอนนี้ไม่ควรเขียนว่า “Data Center 20 MW ขึ้นไปต้องทำ EIA แล้ว” เพราะยังเป็นข้อเสนอในร่างกฎหมาย

สิ่งแรกที่โครงการลพบุรีควรเปิดเผยคือ “กี่ MW?”

ถ้าจะให้ประชาชนประเมินโครงการได้จริง ข้อมูลว่า “มี Data Center 15–20 ไร่” ยังไม่พอ ตัวเลขที่ควรเปิดเผยคือ Facility Load กี่ MW IT Load กำลังไฟที่ใช้กับระบบคอมพิวเตอร์จริงเท่าไร Solar ผลิตสูงสุดกี่ MW Battery เก็บไฟได้กี่ MWh น้ำ ใช้กี่ลูกบาศก์เมตรต่อวัน Backup Power มีเครื่องกำเนิดไฟฟ้าสำรองแบบใด และต้องสำรองเชื้อเพลิงเท่าไร Jobs สร้างงานประจำกี่ตำแหน่ง Local Supply Chain ธุรกิจและแรงงานลพบุรีจะเข้าไปมีส่วนตรงไหน เมื่อมีตัวเลขเหล่านี้ ประชาชนจึงจะตอบได้ว่า “Data Center 15–20 ไร่ ใหญ่แค่ไหนจริง?”

“ลงทุนหมื่นล้าน” อาจไม่ใช่คำตอบเดียวอีกต่อไป

กรอบโครงการเดิมประเมินว่า หากพัฒนาเต็มรูปแบบอาจสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจมากกว่า 10,000 ล้านบาท. 

แต่กติกาใหม่กำลังทำให้คำว่า “มูลค่าการลงทุนสูง” ไม่พอเพียงในตัวเอง รัฐบาลต้องการดูว่าเงินลงทุนเหล่านั้นสร้าง งาน ทักษะ Supply Chain รายได้ในประเทศ และประโยชน์ต่อพื้นที่ มากเพียงใด.

สำหรับคนพัฒนานิคม คำถามจึงควรเป็น ถ้าเราให้ที่ดิน น้ำ ไฟ และโครงสร้างพื้นฐานรองรับโครงการ — คนในพื้นที่ได้อะไรกลับมา?

หมายเหตุ: บทความนี้จัดทำก่อนการประชุมคณะรัฐมนตรีวันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 ผลการพิจารณาและรายละเอียดหลักเกณฑ์อาจเปลี่ยนแปลงจากร่างที่เผยแพร่ก่อนประชุม

แหล่งข้อมูล: รัฐบาลไทย / กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม / ฐานเศรษฐกิจ / LOPBURITODAY
เครดิตภาพ : ฐานเศรษฐกิจ
เรียบเรียง: LOPBURITODAY

• Facebook
• X
• Line