ลพบุรี Kick Off ปลูกต้นไม้ 90,293 ต้นทั่วจังหวัด — เริ่ม “พิกุล” 23 ต้น แล้วจะดูแลให้รอดกี่ต้น?
ลพบุรีเปิดโครงการปลูกต้นไม้ 90,293 ต้นทั่วทั้ง 11 อำเภอ เพื่อเทิดพระเกียรติและน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง เริ่มปฐมฤกษ์ด้วยต้นพิกุล 23 ต้น ซึ่งเป็นไม้มงคลพระราชทานประจำจังหวัด ก่อนเปิดให้หน่วยงานและประชาชนร่วมปลูกต่อถึง 25 ธันวาคม 2569 — แต่เป้าหมายด้านสิ่งแวดล้อมที่ควรตามหลังจากนี้คือ ต้นไม้เหล่านี้อยู่ที่ไหน ใครดูแล และผ่านฤดูแล้งไปแล้วเหลือรอดเท่าไร
วันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 จังหวัดลพบุรีเริ่มต้นภารกิจตัวเลขใหญ่ 90,293 ต้น ด้วยต้นไม้เพียง 23 ต้นแรก ณ บริเวณพระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระนารายณ์มหาราช อำเภอเมืองลพบุรี โดยนายวีรพงศ์ ฤทธิ์รอด ผู้ว่าราชการจังหวัดลพบุรี นำส่วนราชการ นักเรียน นักศึกษา และประชาชนร่วมเปิดกิจกรรมปลูกต้นไม้พร้อมกันทั่วจังหวัด เพื่อเทิดพระเกียรติและน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง.
ต้นไม้ที่เลือกปลูกเป็นปฐมฤกษ์คือ “พิกุล” จำนวน 23 ต้น และมีอีกความหมายหนึ่งสำหรับคนลพบุรี
เพราะ ต้นพิกุลเป็นไม้มงคลพระราชทานประจำจังหวัดลพบุรี.
ทำไมต้อง 90,293 ต้น?
จังหวัดลพบุรีอธิบายว่า ตัวเลข 902 มาจากรหัสประจำพระองค์ที่สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงทรงใช้ในระบบวิทยุสื่อสาร ส่วน 93 หมายถึงเลขพระชนมพรรษา จึงรวมเป็นเป้าหมาย 90,293 ต้น.
โครงการถูกวางให้ดำเนินการพร้อมกันทั่ว 11 อำเภอของจังหวัดลพบุรี และไม่ได้จบเฉพาะกิจกรรม Kick Off วันที่ 11 พฤศจิกายน แต่เปิดให้หน่วยงาน ภาคเอกชน และประชาชนร่วมปลูกต่อเนื่องไปจนถึง 25 ธันวาคม 2569.
ไม่ได้จำกัดว่าต้องมาปลูกที่งาน
ประชาชนสามารถร่วมกิจกรรมได้ทั้งตามพื้นที่จัดกิจกรรมของแต่ละอำเภอ หรือ ปลูกต้นไม้บริเวณบ้านและที่พักอาศัยของตนเอง จังหวัดยังเชิญชวนให้ผู้ร่วมกิจกรรมถ่ายภาพการปลูกต้นไม้เผยแพร่บน Social Media พร้อมติดแฮชแท็ก #90293 และ #ปลูกต้นไม้ถวายแม่แห่งแผ่นดิน.
ทำให้ตัวเลข 90,293 ไม่ได้ถูกจำกัดไว้กับต้นไม้ที่หน่วยงานราชการปลูกเอง แต่เปิดให้ประชาชนเป็นส่วนหนึ่งของยอดรวมด้วย
ทำไมเลือก “พิกุล” เปิดโครงการ?
ถ้ามองเฉพาะภาพงาน พิกุลอาจเป็นเพียงต้นไม้ 23 ต้นที่ถูกปลูกในวันเปิดกิจกรรม แต่จริง ๆ แล้วพิกุลมีสถานะเชื่อมกับลพบุรีโดยตรง กรมป่าไม้ระบุว่า พิกุล เป็นไม้มงคลพระราชทานประจำจังหวัดลพบุรี ชื่อวิทยาศาสตร์ Mimusops elengi เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงใหญ่ สามารถให้ร่มเงา และมีดอกหอม.
สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดลพบุรียังใช้ “ดอกพิกุล” เป็นสัญลักษณ์ในกิจกรรมของจังหวัดก่อนหน้านี้ด้วย. การเลือกพิกุลในจุด Kick Off จึงไม่ได้เป็นเพียงการเลือกไม้ประดับทั่วไป แต่มีความหมายเชิงสัญลักษณ์ของจังหวัดอยู่ด้วย
แต่ 90,293 ต้น ไม่ได้แปลว่าเพิ่มพื้นที่สีเขียวทันที
ตรงนี้คือสิ่งที่ต้องแยกให้ชัด “จำนวนต้นไม้ที่ปลูก” กับ “จำนวนต้นไม้ที่เติบโตและอยู่รอด” ไม่ใช่ตัวเลขเดียวกัน ต้นไม้ที่ปลูกวันนี้ยังต้องผ่าน ฤดูแล้ง ความร้อน การขาดน้ำ ความเสียหายจากสัตว์ การตัดหญ้า โรคและแมลง รวมถึงการดูแลหลังปลูก ดังนั้นตัวเลข 90,293 ต้นควรมองเป็น เป้าหมายการปลูก มากกว่าจะสรุปทันทีว่า จังหวัดมีพื้นที่สีเขียวเพิ่มขึ้นเทียบเท่าต้นไม้ 90,293 ต้นแล้ว
ปลูกที่ไหน สำคัญพอ ๆ กับปลูกกี่ต้น
ถ้าจะวัดผลด้านสิ่งแวดล้อมจริง ข้อมูลที่ควรมีต่อจากจำนวนต้นคือ ต้นไม้ถูกกระจายไปแต่ละอำเภอกี่ต้น ปลูกในพื้นที่ประเภทใด เช่น โรงเรียน วัด ที่ราชการ พื้นที่สาธารณะ ริมทาง พื้นที่ป่า หรือบ้านประชาชน และใช้พันธุ์ไม้อะไรบ้าง เพราะต้นไม้แต่ละชนิดเหมาะกับพื้นที่ไม่เหมือนกัน การปลูกไม้ใหญ่ในพื้นที่ที่ไม่มีระบบดูแล หรือปลูกชนิดพันธุ์ไม่เหมาะกับดินและน้ำ อาจทำให้เป้าหมายจำนวนต้นครบ แต่ผลลัพธ์ระยะยาวไม่เป็นไปตามที่ตั้งใจ
23 ต้นแรกมีคนดูแล — แล้วอีก 90,270 ต้นล่ะ?
ตรงนี้เป็นโจทย์ที่น่าติดตามมากที่สุด ต้นพิกุล 23 ต้นในพื้นที่พระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระนารายณ์มหาราช มีหน่วยงานดูแลพื้นที่ชัดเจน แต่เมื่อโครงการกระจายไปทั้ง 11 อำเภอ คำถามจะเปลี่ยนไปทันทีว่า ใครเป็นเจ้าภาพดูแลต้นไม้แต่ละพื้นที่หลังปลูก? มีการรดน้ำกี่เดือน ถ้าต้นตาย มีการปลูกทดแทนหรือไม่ มีงบดูแลหรือเป็นภารกิจของหน่วยงานเจ้าของพื้นที่ และจังหวัดจะกลับไปสำรวจอีกครั้งเมื่อไร
ถ้าจะพูดว่า “ฟื้นฟูระบบนิเวศ” ต้องดูมากกว่าจำนวนต้น
จังหวัดระบุว่าโครงการมีเป้าหมายเพิ่มพื้นที่สีเขียว ฟื้นฟูระบบนิเวศ และสร้างสิ่งแวดล้อมที่ดีอย่างยั่งยืน.
แต่คำว่า “ฟื้นฟูระบบนิเวศ” เป็นเป้าหมายที่ใหญ่กว่าการปลูกต้นไม้ เพราะผลต่อระบบนิเวศขึ้นอยู่กับชนิดพันธุ์ ตำแหน่งที่ปลูก ความหลากหลาย การเชื่อมต่อพื้นที่สีเขียว น้ำและดิน รวมถึงการเติบโตในระยะยาว ดังนั้นหากโครงการมีฐานข้อมูลว่าต้นไม้ชนิดใดถูกปลูกตรงไหน ก็จะช่วยประเมินผลได้มากกว่าการนับยอดรวมเพียงอย่างเดียว
โครงการนี้เป็น 1 ใน 8 กิจกรรมของจังหวัด
ก่อนหน้านี้ จังหวัดลพบุรีวางกิจกรรมเทิดพระเกียรติและน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงไว้รวม 8 กิจกรรม โดยโครงการปลูกต้นไม้ 90,293 ต้นเป็นหนึ่งในนั้น พร้อมกิจกรรมอื่น เช่น งานจิตอาสาตามรอยเสด็จ กองทุนแม่ของแผ่นดิน และนิทรรศการพระราชกรณียกิจ.
สำหรับโครงการปลูกต้นไม้ จังหวัดนำแนวพระราชดำริด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและป่าไม้มาประกอบการขับเคลื่อน และกำหนดให้ทุกอำเภอมีส่วนร่วม.
เป้าหมายแรกคือ 90,293 — เป้าหมายต่อไปควรเป็น “อัตรารอด”
ถ้าจังหวัดสามารถทำฐานข้อมูลต่อเนื่อง โครงการนี้จะมีตัวเลขที่น่าสนใจมากกว่ายอดปลูก เช่น ปลูกจริงทั้งหมดกี่ต้น แต่ละอำเภอปลูกกี่ต้น ต้นไม้ชนิดใดมากที่สุด ผ่านไป 3 เดือนเหลือกี่ต้น ผ่านฤดูแล้ง 2570 เหลือกี่ต้น และต้นที่ตายถูกปลูกทดแทนหรือไม่ ตัวอย่างเช่น ถ้าปลูกครบ 90,293 ต้น แต่ไม่มีการติดตามหลังปลูก เราจะรู้เพียงว่า จังหวัดทำกิจกรรมครบเป้าหมาย แต่ยังตอบไม่ได้ว่า จังหวัดได้พื้นที่สีเขียวเพิ่มขึ้นจริงเท่าไร
Social Media ช่วยนับต้นได้ไหม?
การใช้แฮชแท็ก #90293 อาจมีประโยชน์มากกว่าการสร้างกระแส ถ้าจังหวัดนำข้อมูลมาจัดระบบ เช่นให้ผู้ร่วมกิจกรรมระบุ อำเภอ สถานที่ จำนวนต้น ชนิดพันธุ์ไม้ และวันที่ปลูก ข้อมูลจากประชาชนก็สามารถกลายเป็นแผนที่ต้นไม้ของโครงการได้ จากเดิมที่มีเพียง “90,293 ต้น” อาจพัฒนาเป็นข้อมูลว่า ต้นไหนอยู่ตรงไหน และใครดูแล ซึ่งมีคุณค่ากับการติดตามระยะยาวมากกว่า
แหล่งข้อมูล: สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดลพบุรี / กรมป่าไม้
เรียบเรียง: LOPBURITODAY
