ในช่วงที่สถานการณ์ฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 มีค่าสูงเกินมาตรฐาน ผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพเตือนประชาชนให้ระมัดระวังการออกกำลังกายกลางแจ้ง โดยเฉพาะการออกกำลังกายที่ต้องใช้แรงมากหรือหายใจแรง เนื่องจากจะทำให้ฝุ่นละอองเข้าสู่ระบบทางเดินหายใจและปอดในระดับลึก ส่งผลเสียต่อสุขภาพมากกว่าผลดีที่ควรได้รับจากการออกกำลังกาย
การออกกำลังกายในวันที่ค่าฝุ่นสูง หากไม่เลือกช่วงเวลาและสถานที่อย่างเหมาะสม อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการระคายเคืองทางเดินหายใจ โรคปอด หัวใจ และอาการเวียนศีรษะ ใจสั่น โดยเฉพาะในกลุ่มเด็ก ผู้สูงอายุ และผู้ที่มีโรคประจำตัว
แนะเลือกเวลาออกกำลังกายให้เหมาะสม
ช่วงเวลาที่ปลอดภัยกว่าคือช่วงเช้ามาก ระหว่างเวลา 05.30–07.00 น. ซึ่งโดยทั่วไปค่าฝุ่นยังไม่พุ่งสูง รวมถึงช่วงหลังฝนตกใหม่ ๆ ที่ฝุ่นละอองจะลดลงชั่วคราว ควรหลีกเลี่ยงช่วงสายถึงเย็น ตั้งแต่เวลา 07.30–18.00 น. โดยเฉพาะพื้นที่ใกล้ถนนใหญ่หรือแหล่งจราจรหนาแน่น
ผู้เชี่ยวชาญแนะนำให้ตรวจสอบค่าฝุ่น PM2.5 ก่อนออกกำลังกายทุกครั้ง หากค่าฝุ่นเกิน 37 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ควรหลีกเลี่ยงกิจกรรมกลางแจ้งทันที
เลือกสถานที่ ลดความเสี่ยงต่อสุขภาพปอด
ควรเลือกออกกำลังกายในสวนสาธารณะที่อยู่ห่างจากถนนใหญ่ หรือพื้นที่ในร่มที่มีการถ่ายเทอากาศดี หลีกเลี่ยงลู่วิ่งริมถนน ลานออกกำลังกายหน้าอาคารที่ติดการจราจร ซึ่งเป็นแหล่งสะสมฝุ่นในระดับสูง
ปรับรูปแบบการออกกำลังกายเป็นในร่มชั่วคราว
ในวันที่ค่าฝุ่นอยู่ในระดับอันตราย ไม่จำเป็นต้องฝืนออกกำลังกายนอกบ้าน สามารถเลือกกิจกรรมในร่มที่ยังได้ผลดีต่อสุขภาพ เช่น การฝึกกล้ามเนื้อแบบ Functional Training หรือเวทเทรนนิ่ง
การยืดเหยียด โยคะ และพิลาทิส การเดินภายในบ้าน หรือเดินขึ้น–ลงบันได การออกกำลังกายบนเก้าอี้ ซึ่งเหมาะกับทุกช่วงวัย กิจกรรมเหล่านี้ช่วยเสริมสร้างกล้ามเนื้อและระบบไหลเวียนโลหิตได้ดี โดยไม่เพิ่มความเสี่ยงจากการสูดฝุ่นเข้าสู่ปอด
ใส่หน้ากากออกกำลังกาย ช่วยได้หรือไม่
ผู้เชี่ยวชาญระบุว่า หน้ากากทั่วไปไม่เหมาะกับการออกกำลังกายหนัก เนื่องจากอาจทำให้หายใจลำบาก เสี่ยงต่ออาการเวียนศีรษะหรือใจสั่น หากค่าฝุ่นสูงมาก ทางเลือกที่ดีที่สุดคือการออกกำลังกายในที่ร่มแทน
การดูแลสุขภาพในช่วงฝุ่น PM2.5 สูง จึงไม่ใช่การหยุดออกกำลังกาย แต่คือการเลือกวิธี เวลา และสถานที่ให้เหมาะสม เพื่อปกป้องปอดและสุขภาพในระยะยาว
