ลพบุรีผนึก ศอญ.จอส. พระราชทาน เดินหน้าตั้งศูนย์จัดการผักตบชวา-วัสดุเกษตร แก้สิ่งแวดล้อมยั่งยืน
จังหวัดลพบุรีร่วมกับ ศอญ.จอส. พระราชทาน ลงพื้นที่เตรียมจัดตั้ง “ศูนย์บริหารจัดการผักตบชวาและวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร” ในระดับชุมชน มุ่งเปลี่ยนปัญหาสิ่งแวดล้อมให้เป็นทรัพยากร สร้างมูลค่า ลดปัญหาน้ำท่วม ไฟเผา และฝุ่น PM2.5 อย่างยั่งยืน
เมื่อวันที่ 8 เมษายน 2569 เวลา 13.30 น. พล.ร.ต.วิรัตน์ จันทร์แสงศรี ร.น. ประจำสำนักพระราชวังพิเศษ ระดับ 10 พร้อมคณะทำงาน ศอญ.จอส. พระราชทาน ลงพื้นที่จังหวัดลพบุรี โดยมีนายวีรพงศ์ ฤทธิ์รอด ผู้ว่าราชการจังหวัดลพบุรี พร้อมหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ผู้นำท้องถิ่น เกษตรกร และประชาชน ร่วมประชุมหารือ เพื่อเตรียมความพร้อมจัดตั้ง “ศูนย์บริหารจัดการผักตบชวาและวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร” ระดับชุมชน
การดำเนินงานดังกล่าวมีเป้าหมายสำคัญในการนำวัชพืชน้ำอย่าง “ผักตบชวา” รวมถึงวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร เช่น ฟางข้าว ใบอ้อย และซังข้าวโพด มาแปรรูปให้เกิดมูลค่า เพิ่มรายได้ให้ชุมชน ควบคู่กับการแก้ไขปัญหาน้ำท่วม และลดมลพิษจากการเผาในพื้นที่
คณะได้ลงพื้นที่ตำบลชอนสมบูรณ์ อำเภอหนองม่วง โดยเน้นการบริหารจัดการเศษวัสดุเกษตรอย่างเป็นระบบ ผ่านการมีส่วนร่วมของชุมชนและเกษตรกร พร้อมส่งเสริมแนวคิด “ธนาคารวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร” เพื่อแลกเปลี่ยนทรัพยากรและลดต้นทุนการผลิต โดยสามารถนำใบอ้อยมาผลิตเป็นปุ๋ยอินทรีย์ และนำกลับไปใช้ในแปลงเกษตรได้
นอกจากนี้ ยังมีการวางแผนพัฒนาเครื่องมือและเครื่องจักรให้เหมาะสมกับสภาพพื้นที่ โดยอาศัยความร่วมมือจากภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชน ภายใต้แนวคิดจิตอาสา เพื่อให้เกิดประโยชน์ร่วมกันในระยะยาว
จากนั้น คณะได้ลงพื้นที่ต่อในตำบลมหาสอน และตำบลบางขาม อำเภอบ้านหมี่ เพื่อติดตามการจัดการผักตบชวาในแหล่งน้ำ โดยมีข้อเสนอแนะให้มีการสับผักตบชวาตั้งแต่ขั้นตอนเก็บเกี่ยวบนเรือ เพื่อลดระยะเวลาในการย่อยสลาย และกำหนดจุดรวบรวมในระยะ 1–2 กิโลเมตร เพื่อลดต้นทุนการขนส่ง
สำหรับการแปรรูปผักตบชวา สามารถต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์หลากหลาย เช่น ปุ๋ยหมัก วัสดุกันกระแทก อาหารสัตว์ หรือแม้แต่ผลิตภัณฑ์อาหาร โดยเน้นให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการคิดและพัฒนา เพื่อให้เกิดการใช้ประโยชน์จริงในพื้นที่
การดำเนินโครงการดังกล่าว ถือเป็นอีกหนึ่งแนวทางสำคัญในการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมแบบครบวงจร ทั้งด้านน้ำ อากาศ และเศรษฐกิจชุมชน สอดคล้องกับแนวทางการพัฒนาที่ยั่งยืน
ลพบุรีเป็นพื้นที่เกษตรกรรมสำคัญที่ประสบปัญหาทั้งผักตบชวาในแหล่งน้ำ และการเผาเศษวัสดุทางการเกษตร การจัดตั้งศูนย์ลักษณะนี้จึงเป็นโมเดลต้นแบบในการแก้ปัญหาเชิงระบบ และสามารถขยายผลไปยังพื้นที่อื่นได้
