จังหวัดลพบุรีนำเทคโนโลยีภูมิสารสนเทศมาใช้ในการติดตามและเฝ้าระวังการเผาในพื้นที่ ผ่านระบบตรวจวัดจุดความร้อน (Hotspot) จากดาวเทียมของสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA บนแพลตฟอร์ม https://disaster.gistda.or.th/ เพื่อสนับสนุนการบริหารจัดการปัญหาการเผาในพื้นที่เกษตรและพื้นที่ป่า ซึ่งเป็นหนึ่งในสาเหตุสำคัญของฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM 2.5
จากข้อมูลการแสดงผลของระบบในพื้นที่จังหวัดลพบุรี พบว่าระบบสามารถสรุปสถานการณ์จุดความร้อนจากดาวเทียม Suomi NPP (ระบบ VIIRS) ได้อย่างละเอียด ทั้งในรูปแบบแผนที่ กราฟสถิติ และตารางข้อมูล โดยแสดงจำนวนจุดความร้อนแยกรายอำเภอ พื้นที่ที่พบการเผามากที่สุด รวมถึงจำแนกตาม ประเภทการใช้ที่ดิน เช่น พื้นที่เกษตร ป่าอนุรักษ์ เขต ส.ป.ก. พื้นที่ชุมชน และพื้นที่อื่น ๆ ได้อย่างชัดเจน
จุดเด่นและข้อดีของระบบ disaster.gistda.or.th คือสามารถ
- ตรวจจับจุดความร้อนจากดาวเทียมได้เกือบเรียลไทม์
- ระบุพิกัดตำแหน่ง (Latitude / Longitude) ของจุดความร้อนได้อย่างแม่นยำ
- จำแนกประเภทที่ดินของจุดความร้อนแต่ละจุด ช่วยให้หน่วยงานลงพื้นที่ตรวจสอบได้ตรงจุด
- แสดงผลทั้งแผนที่เชิงพื้นที่ กราฟสรุป และข้อมูลเชิงสถิติในระบบเดียว
- สนับสนุนการตัดสินใจของหน่วยงานภาครัฐในการป้องกัน แก้ไข และบังคับใช้กฎหมายด้านการเผาในพื้นที่
นอกจากนี้ ระบบยังสามารถ ส่งออกรายงานข้อมูลจุดความร้อนในรูปแบบไฟล์ Excel ได้ โดยไฟล์รายงานประกอบด้วยรายละเอียดสำคัญ เช่น วัน–เวลาเกิดจุดความร้อน พิกัดตำแหน่ง ประเภทดาวเทียม ประเภทการใช้ที่ดิน และพื้นที่รับผิดชอบ ซึ่งช่วยให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถนำข้อมูลไปวิเคราะห์ ติดตามผลการลงพื้นที่ และจัดทำรายงานเชิงนโยบายได้อย่างสะดวกและเป็นระบบ
การนำระบบตรวจวัดจุดความร้อนของ GISTDA มาใช้งานในจังหวัดลพบุรี ถือเป็นกลไกสำคัญในการยกระดับการจัดการปัญหาการเผา ลดการเกิดฝุ่น PM 2.5 และสนับสนุนการขับเคลื่อนนโยบาย “ไม่เผาในพื้นที่เกษตร” ควบคู่กับการสร้างความร่วมมือระหว่างหน่วยงานและชุมชนอย่างยั่งยืน
